Uczelnia jest wpisana do Rejestru Uczelni Niepublicznych i Związków Uczelni Niepublicznych prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nr 146 z dnia 2 marca 2004 roku. Jej założycielem jest Zakład Doskonalenia Zawodowego w Zielonej Górze.

Szkoła zlokalizowana jest w stolicy polskich Łużyc, w Żarach. Miasto, jak i szerszy region, znajduje się w granicach obecnego Województwa Lubuskiego, graniczącego od zachodu z Brandenburgią i Saksonią. Miasto to jest nie tylko dużym ośrodkiem gospodarczym, ale też i prężnym ośrodkiem kultury, szkolnictwa i oświaty. Żary posiadają w tej mierze odległe tradycje. Tutaj istniała szkoła łacińska, reprezentująca w wiekach XVI i XVII – zauważany na zewnątrz – wysoki poziom kształcenia. Nazywano ją nawet wtedy Athenaeum Soranum. 

Żary posiadają także własne tradycje akademickie. 3 maja 1886 roku uruchomiono w tym mieście – będącym wtedy ważnym ośrodkiem pruskiego i niemieckiego przemysłu włókienniczego – Królewską Szkołę Tkacką. W 1900 roku przekształcono ją w Pruską Wyższą Szkołę dla Przemysłu Włókienniczego. Jej słuchaczami była młodzież wywodząca się z całych Niemiec, z południowej i wschodniej Europy, a nawet z Indii. Szkoła ta już w 1890 roku ulokowana została w nowopowstałym budynku przy obecnej ulicy 9 – go Maja, który w 1904 roku powiększono o dwa nowe skrzydła.

Do tych tradycji, związanych z istnieniem szkoły tkackiej, nawiązuje również współczesna ŁWSH, mimo że dominuje w niej humanistyczny profil kształcenia. Jej rektorat i dziekanat Wydziału Pedagogiki znajdują się w jednym ze skrzydeł dawnej siedziby szkoły tkackiej.Współczesna uczelnia żarska nosi od 8 sierpnia 2007 roku nazwę: Łużycka Wyższa Szkoła Humanistyczna im. Jana Benedykta Solfy z siedzibą w Żarach. Jej patron związany jest z Ziemią Żarską – urodził się w Trzebielu w 1483 roku. Był lekarzem królewskim na dworze króla Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta. Był również humanistą i poetą. Przyjaźnił się z Erazmem z Rotterdamu. Zmarł
30 marca 1564 r. w Krakowie. Jako kanonik kapituły krakowskiej został pochowany w podziemiach katedry na Wawelu.

Podstawową jednostką organizacyjną ŁWSH jest Wydział Pedagogiki. W skład wydziału wchodzi pięć katedr oraz pięć zakładów. W strukturze organizacyjnej Uczelni znajdują się ponadto: Studium Języków Obcych, Biblioteka Uczelniana (obecnie zbiory liczą 13 tys. woluninów) i Wydawnictwo Naukowe ŁWSH (do tej pory wydano klkanaście publikacji w tym cyklicznie „Łużyckie Zeszyty Naukowe”). Uczelnia posiada także zamiejscowy Wydział Pedagogiki w Gubinie.W ŁWSH w Żarach realizowane są studia pierwszego i drugiego stopnia na kierunku pedagogika w następujących specjalnościach: praca socjalna, resocjalizacja, pedagogika opiekuńczo-wychowawcza, edukacja dorosłych i gerontologia, doradztwo zawodowe, poradnictwo zawodowe, wychowanie przedszkolne i nauczanie początkowe, edukacja zdrowotna i profilaktyka.

W roku akademickim 2008/2009 szkoła uzyskała także uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku filologia polska. W roku akademickim 2006/2007 szkołę opuścili pierwsi absolwenci studiów pierwszego stopnia na kierunku pedagogika (zarówno na studiach stacjonarnych, jak i niestacjonarnych). Do tej pory ŁWSH opuściło podad 1000 absolwentów. Aktualnie w ŁWSH studiuje ok. 1200 osób na studiach pierwszego i drugiego stopnia.

Studentami ŁWSH są osoby zamieszkujące nie tylko na obszarze Ziemi Żarskiej ale także osoby mieszkające w powiatach sąsiadujących z tym regionem, w powiecie żagańskim, nowosolskim, zielonogórskim, krośnieńskim, oraz w powiatach z północnej części województwa dolnośląskiego. Studentami ŁWSH są osoby pochodzące z obszarów bardziej oddalonych od siedziby szkoły, m.. in. studenci pochodzenia polskiego z Ukrainy. W uczelni prowadzone są także studia podyplomowe (21 kierunków), zgodnie z realizowanym w niej profilem kształcenia.

ŁWSH zatrudnia ponad 40 nauczycieli akademickich na podstawie umowy o pracę, w tym 20 samodzielnych pracowników nauki (posiadających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego), 16 pracowników ze stopniem naukowym doktora oraz wielu naukowców na podstawie umów cywilno – prawnych. W ŁWSH funkcjonuje Akademickie Biuro Karier, którego zadaniem jest działalność na rzecz aktywizacji zawodowej studentów i absolwentów szkoły. Szkoła bierze udział w wielu konferencjach, a także organizuje seminaria i konferencje. W roku akademickim 2007/2008 dużymi przedsięwzięciami były: organizacja I Konferencji Forum Regionów pt. Innowacja – Nauka - Biznes (18.12.2007 r.) dla ponad 100 osób (finansowanej ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Inicjatywy Wspólnotowej Interreg III A Polska – Województwo Lubuskie – Kraj Związkowy Brandenburgia), organizacja ogólnopolskiej konferencji naukowej nt. Edukacja w ergonomii - Ergonomia w edukacji , która zgromadziła ponad 80 badaczy i teoretyków z całego kraju zajmujących się problematyką ergonomii. Uczelnia jest współorganizatorem Ogólnopolskich Sejmików Krajoznawczych o Dziedzictwie Kulturowym Polaków Kresowych. W uczelni działa Studenckie Koło Naukowe „Łużyk”. Przedstawiciele Koła aktywnie uczestniczą w studenckim ruchu naukowym.

ŁWSH podejmuje także wysiłek na rzecz rozwoju życia sportowego studentów, zwłaszcza w ramach istniejącego przy szkole Klubu Uczelnianego AZS. Żarscy studenci – sportowcy uczestniczą w różnych akademickich zawodach sportowych, także o charakterze międzynarodowym. W Pierwszych Akademickich Mistrzostwach Polski w zapasach, w 2006 r., Marta Podedworna, studentka ŁWSH, a zrazem zawodniczka Agrosu, wywalczyła I miejsce w kategorii wagowej do 55 kg. W tej samej kategorii wagowej inna studentka ŁWSH - Katarzyna Grochalska - zajęła V miejsce. W tym samym roku wspomniana Marta Podedworna wywalczyła III miejsce w Akademickich Mistrzostwach Świata w Ułan Bator. W Trzecich Akademickich Mistrzostwach Polski w Zapasach studenci ŁWSH Katarzyna Grochalska i Damian Fedorowicz uzyskali w swoich kategoriach wagowych drugie miejsca. Na początku czerwca 2010 r. student Maciej Michalewicz zdobył III miejsce w Akademickich Mistrostwach Polski w Zapasach w kategorii wagowej do 84 kg.

W ŁWSH działa samorząd studencki, który co roku organizuje juwenalia studenckie, a także organizuje zbiórkę na prezenty mikołajkowe dla dzieci z domu samotnej matki w Żarach. Podejmowane są również działania mające na celu utrzymywanie bliskiej współpracy z innymi uczelniami i ośrodkami akademickimi. ŁWSH ma podpisane porozumienia o współpracy z: Uniwersytetem Zielonogórskim, Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wyższą Szkołą Humanistyczną w Lesznie, Akademią Humanistyczną im. A. Gieysztora w Pułtusku, Dolnośląską Szkołą Wyższą we Wrocławiu, Wyższą Szkoła Przediębiorczości i Techniki w Polkowicach.Szkoła współpracuje również z uczelniami zagranicznymi, przede wszystkim z Uniwersytetem Technicznym i Łużycką Wyższą Szkołą Zawodową z Cottbus (Niemcy) oraz ze środowiskiem pedagogów z Uniwersytetu w Żylinie (Słowacja), a także z Oddziałem Międzynarodowej Akademii Turystyki w Pskowie (Rosja).

ŁWSH wiele uwagi poświęca utrzymywaniu bliskich związków z jej otoczeniem społecznym. Bardzo dobrze układają się stosunki z władzami samorządu terytorialnego Miasta Żary i Powiatu Żarskiego. Uczelnia współpracuje blisko z wieloma instytucjami, organizacjami, w tym z różnymi podmiotami społecznymi i oświatowymi bliższego środowiska i szerszego regionu. Szkoła udziela m. in. wsparcia naukowego Uniwersytetom Trzeciego Wieku w Żarach i w Szprotawie. Sprawuje także patronat naukowy nad Gimnazjum i Szkołą Podstawową im. Edmunda Bojanowskiego w Lubsku.